Gökbilimciler, Dünya’dan milyonlarca ışık yılı uzakta daha önce gözden kaçan onlarca soluk cüce galaksi adayı tespit etti. Araştırmacılar, bu keşfin uzun süredir tartışılan “kayıp uydu galaksiler” sorununu anlamaya yardımcı olabileceğini düşünüyor.
Bilim insanları yıllardır Samanyolu’nun çevresindeki küçük galaksilerin sayısını inceliyor. Ancak gözlemler ile evrenin oluşumunu açıklayan modeller arasında önemli bir fark bulunuyor. Modeller, Samanyolu gibi büyük galaksilerin çevresinde gözlemlediğimizden daha fazla küçük uydu galaksi bulunması gerektiğini gösteriyor.
Üstelik başka galaksiler üzerinde yapılan çalışmalar sorunu daha da karmaşık hale getirdi. Bazı büyük galaksilerin çevresinde beklenenden fazla sayıda küçük uydu bulundu. Bu nedenle araştırmacılar, cüce galaksilerin büyük galaksilerin çevresine nasıl dağıldığını daha geniş bir alanda incelemeye başladı.
Üç galaksinin çevresine baktılar
Araştırma ekibi, üç büyük galaksinin çevresindeki çok soluk nesneleri araştırdı. Bunlardan NGC 5068, Dünya’dan yaklaşık 17 milyon ışık yılı uzakta bulunuyor. NGC 5084 yaklaşık 80 milyon, NGC 5087 ise yaklaşık 100 milyon ışık yılı uzaklıkta yer alıyor.
Ekip, bu bölgelerde toplam 47 cüce galaksi adayı belirledi. Bunların yalnızca dördünü gökbilimciler daha önce keşfetmişti.
Araştırmacılar gözlemler için Very Large Telescope (VLT) bünyesindeki VLT Survey Telescope verilerini ve VST-SMASH araştırmasını kullandı. Ekip yalnızca otomatik sistemlere güvenmek yerine görüntüleri doğrudan inceledi. Ayrıca ön plandaki yıldızların ve diğer parlak gök cisimlerinin ışığını görüntülerden ayırdı. Böylece arka planda kalan çok daha soluk yapıları ortaya çıkardı.
Bazıları Güneş’in bir milyar katı kütleye sahip
Yeni bulunan adaylar tek bir galaksi türünden oluşmuyor. Araştırmacılar küresel, eliptik ve düzensiz biçimlere sahip cüce galaksi adayları belirledi. Bazı nesnelerin iç yapıları ise küçük sarmal galaksileri andırıyor.
Ekibin hesaplamalarına göre bu galaksilerin kütleleri Güneş’in yaklaşık 1 milyon ila 1 milyar katı arasında değişiyor.
Buna rağmen bu sistemler oldukça zor fark ediliyor. İçerdikleri yıldızların yaydığı ışık geniş bir alana dağıldığı için galaksiler gökyüzünde oldukça soluk görünüyor. Bu özellik de geçmiş gözlemlerde neden gözden kaçmış olabileceklerini açıklıyor.
Karanlık madde bilmecesine de katkı sağlayabilir
Cüce galaksilerin sayısı ve büyük galaksilerin çevresindeki dağılımı, yalnızca galaksilerin oluşumunu anlamak açısından önem taşımıyor. Araştırmacılar bu nesneleri karanlık maddenin evrendeki dağılımını incelemek için de kullanıyor.
Evren modelleri belirli miktarda küçük uydu galaksinin oluşmasını öngörüyor. Ancak gökbilimciler bu galaksileri gözlemleyemediğinde iki ihtimal ortaya çıkıyor: Ya mevcut teleskoplar bu çok soluk nesneleri göremiyor ya da modeller küçük galaksilerin oluşumunu tam olarak açıklayamıyor.
Yeni keşif, en azından bazı “kayıp” galaksilerin aslında orada olduğunu ancak şimdiye kadar fark edilemeyecek kadar soluk kaldığını gösteriyor.
Sırada Euclid var
Araştırmacılar şimdilik keşfedilen nesneleri cüce galaksi adayı olarak değerlendiriyor. Kesin sonuç için yeni gözlemlere ihtiyaç var.
Bu noktada Avrupa Uzay Ajansı’nın Euclid uzay teleskobu önemli bir rol oynayabilir. Araştırılan bölgeler Euclid’in gözlem alanında bulunuyor. Bilim insanları gelecekte Euclid verilerini kullanarak bu nesnelerin gerçekten cüce galaksi olup olmadığını kontrol etmeyi planlıyor.
Araştırmanın sonuçları Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlandı.
The post 50 yeni “hayalet galaksi” bulundu first appeared on .
